Boete voor leegstaande winkels in Leuven werkt, iets voor Nederland?

 

17-06-2016

In de Belgische universiteitsstad Leuven neemt het aantal langdurige leegstaande winkelpanden af, mede dankzij het opleggen van leegstandsboetes aan vastgoedeigenaren. VJ sprak met Erik Vanderheiden van de gemeente Leuven welke lessen hieruit te trekken zijn.

In Nederland zijn de ervaringen met het opleggen van leegstandsboetes nog niet goed in kaart gebracht, maar over de grens zijn de eerste positieve effecten al merkbaar. Vorig jaar stonden er in Leuven 75 panden een jaar of langer leeg, maar dit jaar is dat aantal gedaald naar slechts 44 winkels. De korte leegstand van minder dan een jaar, is dan weer gestegen van 108 naar 124 panden. Volgens Vanderheiden die als ‘schepen van Middenstand’ verantwoordelijk is voor het welzijn van de Leuvense binnenstad, is de afname van de structurele leegstand deels te danken aan de invoering van de ‘leegstandstaks’, waarbij eigenaars een belasting van €2.500 moeten betalen voor panden die meer dan een jaar leeg staan.

Progressieve toename
Vanderheiden, lid van de centrumpartij Christen-Democratisch en Vlaams (CD&V), vertelt hierover aan VJ: “Vorig jaar januari is de leegstandstaks bij ons ingevoerd. Die geldt voor panden die langer dan een jaar leegstaan. Na ruim een jaar zijn de eerste boetes opgelegd aan eigenaren. Er is gekozen voor een forfaitaire heffing, dus een vast bedrag en die niet gerelateerd is aan de oppervlakte. De taks neemt overigens progressief toe: het eerste jaar bedraagt de boete €2.500 voor elk pand dat langer dan een jaar leegstaat. Staat het twee jaar leeg, dan komt er €2.500 bij, dus €5.000. Dit loopt op tot een maximum van €12.500 euro na vijf jaar.”

Maar waarom wordt een boete opgelegd aan winkeleigenaren? Zij laten de winkels toch niet voor hun lol leegstaan? Ze hebben de pech dat er geen gebruiker in beeld is en worden vervolgens nog gestraft met een boete. Vanderheiden: “Het gaat erom dat er eigenaren zijn die bewust de winkel laten leegstaan in afwachting van een nieuwe goede gebruiker. Er zijn weinig eigenaren die een tijdelijke pop-up winkel toe willen laten. En dat terwijl we van de centrummanager hebben gehoord dat er tien aanvragen liggen voor een pop-up winkel. Die willen we graag de ruimte geven.”

Lokaal webwinkelen
Hij benadrukt dat niet alleen de leegstandstaks helpt om de leegstand in zijn stad te verminderen. “We zien dat de winkels in de binnenstad last hebben van grotere winkelcentra net buiten de stad”. Ook webwinkelen zorgt voor omzetderving, maar in België is het aantal mensen dat online winkelt lager dan in Nederland. “Maar elk jaar neemt dat een stukje toe.”

Vanderheiden staat in de Belgische media bekend als een groot voorvechter van een vitale binnenstad. Continu is hij in overleg met alle betrokkenen zoals winkeliers en vastgoedeigenaren om te zorgen dat winkelen in Leuven aantrekkelijk blijft. Allerlei initiatieven zijn er gaande waaronder een plan om lokaal e-commerce te stimuleren. “Daarbij denken we aan een gezamenlijk webplatform waarbij winkeliers van Leuven met hun eigen site aan elkaar zijn gekoppeld. Consumenten kunnen bijvoorbeeld hun online bestellingen in de winkel afhalen of door de winkel thuis te laten bezorgen.” Ook wordt nagedacht over een nieuwe vorm van stadsdistributie waarbij de ‘last mile’ door speciale bestelwagens of taxi’s worden uitgevoerd. "Ook willen we dat Leuven wettelijk erkend wordt als 'toeristisch centrum'. Nu mag alleen de horeca 's avonds en op zondag open zijn maar winkels mogen dat niet. Dat zou moeten veranderen."

Aanvaardbare huren
Over het eerste jaar waarbij de leegstandsboetes zijn opgelegd is Vanderheiden redelijk te spreken over de effecten daarvan. “We zien dat het aantal panden dat structureel langer dan twee jaar leegstaat afneemt, maar daar tegenover staat dat het aantal panden dat met kortdurende leegstand kampt, oploopt.” De gemiddelde leegstand van de ‘handelspanden’ bedraagt in Leuven circa 10%. “Dat percentage moet je nuanceren. Kijk je naar het aantal leegstaande panden, dan bedraagt de leegstand 8,24%, maar in oppervlakte circa 10%.” In geheel België, dus Vlaanderen en Wallonië samen, staan er circa 20.000 winkels leeg, wat overeenkomt met circa 7-8% van het totale winkelareaal.

“We hopen dat de leegstandstaks winkeleigenaren ertoe brengt om hun panden tegen aanvaardbare prijzen te verhuren. Veel winkeliers maken te weinig omzet en kunnen geen hoge huur betalen. Dit kan een goede aanzet zijn”.

Wat te doen met de boete-opbrengst?
En wat gebeurt er met de opbrengst van de opgelegde leegstandstaks? Komt die ten goede aan andere initiatieven om de leegstand in de binnenstad terug te brengen? “Helaas, dat mag niet in België. We mogen de opbrengst niet zomaar aan een bepaalde doelstelling alloceren. Daarvoor hebben we andere potjes”, aldus VanderHeiden.

Bron: www.vastgoedjournaal.nl

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

BELGIË E-COMMERCE ERIK VANDERHEIDEN LEEGSTANDSBOETE LEUVEN RETAIL